Zelfevaluatie Initiatief TruStone

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Het Initiatief TruStone zet in op groei, onder andere door een betere communicatie om TruStone meer onder de aandacht te brengen, bij natuursteenbedrijven én aanbestedende diensten. Hiervoor is een ambassadeur benoemd. Dit zijn enkele conclusies uit de zelfevaluatie van TruStone die na tweeënhalf jaar na de start van het convenant is uitgevoerd. “We zijn goed op weg, maar er is nog heel wat werk te verzetten. Positief in dit proces is dat de bedrijven de wens hebben uitgesproken om na afloop van de vijf jaar waarvoor het convenant is afgesloten, door te gaan”, aldus voorzitter Pieter van der Gaag.

Zelfevaluatie Initiatief TruStoneVeel bedrijven hebben due diligence op de agenda staan, stelt Pieter van der Gaag. “Dat betekent dat die bedrijven inzet tonen om de keten transparant te krijgen, om de risico’s in kaart te brengen. Welke weg legt een plaat natuursteen af vanaf de groeve naar het natuursteenbedrijf en wie is daarbij betrokken? Deze vragen staan daarbij centraal. De antwoorden hierop moeten uitwijzen of bij de winning en verwerking van de natuursteen sprake is geweest van kinderarbeid of arbeidsslavernij. Wij merken dat het gezamenlijk optrekken in de groevegebieden door bedrijven, ngo’s en vakbonden op deze punten vruchten begint af te werpen”, legt de voorzitter van het convenant uit.

Groei TruStone

Van der Gaag erkent dat de groei van het aantal bedrijven dat lid is geworden van het Initiatief TruStone iets achter blijft bij de verwachtingen. Hij denkt dat hierbij externe factoren een rol spelen. “Wij erkennen dat voor sommige bedrijven de kosten hoog worden ervaren en dat de administratieve verplichtingen misschien zwaar zijn. En zeker in deze tijd zijn externe factoren als de oorlog in Oekraïne met als gevolg hoge energie- en brandstofprijzen van grote invloed op de bedrijfsvoering. Daar hebben wij zeker begrip voor. Maar bedrijven moeten er ook over nadenken hoe ze er gezamenlijk uit kunnen komen. Er moet geen sprake zijn van ‘shaming’ als je je doelstellingen op het gebied van bijvoorbeeld due diligence niet hebt kunnen bereiken. Wij blijven vanuit het Initiatief TruStone bedrijven ondersteunen die het door deze omstandigheden moeilijk hebben, maar wel willen,” benadrukt hij.

Vraag creëren

Een van de conclusies van de zogenoemde mid-term review tweeënhalf jaar na de start van het convenant is dat de vraag in de markt nog beperkt is. Van der Gaag: “Met name vanuit het mkb is er vraag naar verantwoorde producten. De vraag vanuit aanbestedende diensten groeit, maar loopt achter op de verwachtingen. Overheden en gemeenten moeten het op de agenda hebben. Daar moet een deel van de communicatie op gericht zijn.”
Daarnaast concludeert Van der Gaag dat de vraag er bij de consument nog te weinig is. Dit terwijl de consument steeds vaker de keuze maakt voor producten die er toe doen. “Denk aan producten op het gebied van mode. Steeds meer consumenten willen weten of hun kleding is gemaakt door mensen die goede arbeidsomstandigheden hebben. Of die positief zijn voor bijvoorbeeld het milieu. Denk aan de enorme toename van de verkoop van elektrische auto’s. En wat al langer speelt, consumenten willen weten of het hout dat ze kopen verantwoord is. Maar vergeet niet, de toename van de vraag naar FSC-gecertificeerd hout is ook een proces van tientallen jaren geweest. Dan doen we het echt niet slecht, gezien wat we nu al hebben bereikt. Maar er is meer nodig om de stijgende lijn vast te houden. Communicatie en bewustwording zijn belangrijke sleutelwoorden. De consument moet weten dat er een keuze is tussen verantwoord geproduceerde keukenbladen en vloeren van natuursteen en producten waarvan dat niet duidelijk is of waarvan bekend is dat ze niet verantwoord geproduceerd zijn.”
De focus moet de komende tijd dan ook liggen op het benaderen van de consument, stelt Van der Gaag. “Dit willen we doen met behulp van brochures en het opstellen van teksten bij de producten, zodat in de winkel TruStone uitgelegd kan worden.” 

Niet duurder

Een van de belangrijke boodschappen naar de consument is volgens Van der Gaag dat een ‘TruStone-keukenblad’ niet duurder hoeft te zijn dan een ander keukenblad. “Er hoeft geen prijsverschil te zijn tussen die twee producten. Nu zullen natuursteenbedrijven aangeven dat ze de extra kosten die bij het TruStone-lidmaatschap horen, toch moeten doorberekenen. Deze kosten moeten worden gedeeld door alle bedrijven. Daarnaast bestaan er regelingen, zoals die voor NOA-leden die vanuit het O&O Fonds een tegemoetkoming van de kosten krijgen.”
Leden van het Initiatief TruStone kunnen via due diligence aantonen dat zijn verantwoord geproduceerd natuursteen leveren. De gezamenlijke aanpak van het initiatief is een wezenlijk verschil met bijvoorbeeld keurmerken, zegt Van der Gaag. “Keurmerken die aan producten worden gegeven, kosten in de regel veel geld. Daarnaast moet een bedrijf het aanpakken van misstanden zelf regelen. Wij regelen het gezamenlijk met de leden. Dit levert meer gemak op. Daarnaast heeft het gezamenlijk optrekken nog een voordeel. Bedrijven hoeven namelijk niet bang te zijn om als ‘Gekke Henkie’ te worden beschouwd. Je bent een van de velen. En zeg nou zelf, je kunt toch niet weglopen van schrijnende gevallen van kinderen die in groeves moeten werken?”

Resultaten TruStone

Van der Gaag is trots op wat bedrijven, vakbonden en ngo’s in het Initiatief TruStone voor elkaar hebben gekregen. “Mede dankzij onze inzet zijn belangrijke resultaten ter plekke behaald. Ouders zijn overgehaald hun kinderen naar school te sturen. Er is hiervoor meer bewustwording gecreëerd en er is een belangrijke stap gezet richting een mentaliteitsverandering. Daarnaast is bijvoorbeeld in de Indiase regio Rajasthan een registratiesysteem voor arbeiders opgezet en kunnen arbeiders een eigen bankrekening openen. Belangrijke maatregelen voor een gezamenlijke aanpak van arbeidsslavernij.”
De import uit Aziatische landen als China en India neemt af. Dit betekent echter niet dat het werk van het Initiatief TruStone minder belangrijk wordt. “Integendeel”, antwoordt Van der Gaag direct. “De vraag verschuift naar landen als Brazilië, Egypte, Portugal en Spanje. In Europese landen lijken de arbeidsomstandigheden op het eerste gezicht prima, maar de enorme toeloop van arbeidsimmigranten zorgt voor problemen. Zij worden soms ook uitgebuit. Het is de taak van leden van TruStone om ook de keten naar deze landen transparant te kregen en de risico’s te verkleinen. En dat hoeven we niet alleen te doen, want het streven is om het initiatief uit te rollen in de rest van Europa. Hiervoor worden al gesprekken gevoerd met organisaties in Duitsland en Italië”, verzekert de voorzitter.

Wetgeving

Termen als Internationaal Sociale Voorwaarden (ISV), ketenverantwoordelijkheid en Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) worden steeds belangrijker. De maatschappij én de Nederlandse en Vlaamse overheid mogen verwachten en eisen dat bedrijven zich hiervoor inspannen volgens de internationale richtlijnen en verplichtingen. Van der Gaag benadrukt dat deze zaken ook in nieuwe IMVO-wetgeving worden verankerd. “Voorlopig geldt die nieuwe wetgeving naar verwachting nog niet voor MKB-bedrijven, maar het is verstandig om er nu al op te anticiperen. Er ligt natuurlijk ook een morele verplichting bij natuursteenbedrijven om kinderarbeid en arbeidersslavernij uit de wereld te helpen. Daarnaast gaat de markt er echt om vragen. We hebben nu tweeënhalf jaar gezaaid, nu moeten we gaan oogsten. De betekenis van TruStone wordt steeds duidelijker, we reiken de bedrijven steeds meer handvatten aan en de dialogen met de lokale producenten worden steeds uitgebreider. De wil is er om ketenverantwoordelijkheid in de natuursteenindustrie de standaard te maken.”

Van der Gaag stipt ten slotte nog een van de prioriteiten van het convenant aan, die tot op heden een beetje onderbelicht is gebleken. “De focus heeft – terecht – vooral gelegen op het tegengaan van kinderarbeid en verbeterde arbeidsomstandigheden in de landen waar de natuursteen wordt gewonnen. Maar het inzetten voor een mindere milieubelasting is ook één van de pijlers van het convenant. Bedrijven richten zich hier steeds meer op zaken als het recyclen van het materiaal en het terugdringen van afval. Dat moet in de landen van waaruit de natuursteen wordt geïmporteerd ook hoog op de agenda worden gezet.”

Dit artikel is afkomstig uit NATUURSTEEN 7-2022. Nog geen abonnee? Klik hier!